ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲು ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳು

ಲೇಖಕಿ: ಬೀನಾ ಶ್ರೀಧರ್


ನೀವು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನವು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕ್ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಿಮಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಅನಿಸಿಕೆಗಳೇನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕ್ಕೊಳ್ಳಿ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಆಲೋಚಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಬರೆದು ಇಡಿ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವು ಲೇಖನ ಬರೆಯುವಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಿಗೆ ಹರಿದು ಬರಲಿ. ಲೇಖನವನ್ನು ಕ್ರಮಬಧ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗು ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯವೃಂದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.



ಲೇಖನವನ್ನು ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕು. ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

೧. ವಿಷಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ:- ಜನರ ಮನಸೆಳೆಯುವ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಆಯ್ದು ಬರೆಯಿರಿ.

೨. ವಿಷಯದ ಪರಿಚಯ ನೀಡಿ:- ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ವಿಷಯದ ಮುನ್ನೋಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

೩. ವಿಷಯದ ಸಾರವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ:- ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಲೇಖನದ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಸರಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಯದ ಸತ್ವವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಕಠಿಣ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿ. ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಮಂಜಸವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಬರೆಯಿರಿ.

೪. ಕಡೆನುಡಿ:- ಇಲ್ಲಿ ಲೇಖನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹಾಗೆಯೆ ಲೇಖನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ.

೫. ಉಲ್ಲೇಖ ಸೂಚಿ:- ನಾವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರ, ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಿರಿ. ಇದನ್ನು ಓದಿದರೆ ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಈ ಸೂಚಿಗಳಿಂದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು, ಆಗ ನಮ್ಮ ಲೇಖನದ ಮಹತ್ವ ಎಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ. ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ನೀಡಿ. ಇದರಿಂದ ನೀವು ಅವರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಳವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಓದುಗರು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂರ್ತಿ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಓದಿ ನೋಡಿ, ತಪ್ಪುಗಳಿದ್ದರೆ ತಿದ್ದಿ. ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಪ್ರರ್ದಶಿಸಬೇಡಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಹೋಗಲಿ. ಆನಂತರ ಪುನಃ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದಾಗ ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಮತ್ತಷ್ಟು ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೋಷಗಳು ಹಾಗು ಪರಿಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸೋಣ.

* ಅನಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಪದಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ. ಅವು ಓದುಗರರಿಗೆ ಬೇಸರವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
* ಪದಬರಿಗೆ (Spellings) ಹಾಗು ವ್ಯಾಕರಣದ (Grammar) ದೋಷಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಇಲ್ಲದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
* ಇಡಿ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಭೂತ ಕಾಲ,ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ ಹಾಗು ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿರಲಿ.
* ಪ್ರಥಮ,ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಾಚಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಏಕರೂಪತೆ ಇರಬೇಕು. ಉದಾ:- ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವೆ ಹಾಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿವಾಚಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವೆ.
* ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರೆಯಿರಿ. ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ಓದುಗರಿಗೆ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
* ಒಂದು ಸಲಾ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹಿತೈಷಿಯರಿಗೆ ಅಥವ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಓದಲು ಕೊಡಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಆವಶ್ಯಕ ಎನಿಸಿದರೆ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಿ.
* ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾರ್ನಾಥಕ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಓದುಗರು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಹೀಗೆ ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸದಾ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನೀವು ಬರೆಯುವ ಪ್ರತೀ ಲೇಖನ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಾನೆ ಉತ್ತಮ ಲೇಖಕರಾಗಬಹುದು.ಬೇರೆಯವರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಇರಿ. ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಇರಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಙಾನ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿ. ಆನಂತರ ನಿಮ್ಮದೆ ಶೈಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಓದಿ...

ಫ್ರೀಲಾನ್ಸ್ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳು

ಫ್ರೀಲಾನ್ಸ್ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದವರು ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

* ಸುದ್ದಿ ಬರೆಯುವಿಕೆ
* ಪತ್ರಿಕಾ ಅಂಕಣಗಳು
* ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳು
* ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬರೆಯುವಿಕೆ
* ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು
* ಸಂಶೋಧನಾ ಬರವಣಿಗೆ
* ಭಾಷಣ ಬರವಣಿಗೆ
* ವೆಬ್ ಕಾಪಿ



* ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳು
* ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾಪಿ ರೈಟಿಂಗ್
* ಅಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್ ಕಾಪಿ ರೈಟಿಂಗ್
* ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಪಿ ರೈಟಿಂಗ್
* ಗಳಿಕೆ-ರಹಿತ ಬರವಣಿಗೆ
* ಘೋಸ್ಟ್ ರೈಟಿಂಗ್
* ಪ್ರಬಂಧ ಬರವಣಿಗೆ
* ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಬರೆಯುವಿಕೆ
* ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್ ಬರೆಯುವಿಕೆ
* ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ರೈಟಿಂಗ್
* ಇ-ಪುಸ್ತಕ ಬರವಣಿಗೆ
* ಪುಸ್ತಕ ಬರವಣಿಗೆ (ಇತರರಿಗಾಗಿ)
* ಲೀಗಲ್ ರೈಟಿಂಗ್
* ರೆಸ್ಯೂಮ್ ರೈಟಿಂಗ್


ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರು ಈ ಮೇಲಿನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ನಿಶ್ಚಿತ ವರಮಾನದ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಬರಹಗಾರರು ಈ ಮೇಲಿನ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಹಣಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಕೂಡಾ. ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸತಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯುವುದೆಂದರೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬರೆದಂತೆ ಅಲ್ಲ. ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಓದುಗರನ್ನು, ಅವರ ಸಮಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯಾದರೂ ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪುವುದರಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲ ಒಂದು ವಿಶ್ವ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಓದುಗ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆತನಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಪುಟಗಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಮಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಆತ ಯಾವುದಾದರೂ ಲೇಖನವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾನಾದರೂ ಹೇಗೆ?

ಹಾಗಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಬರೆಯುವುದಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಒಂದು ಲೇಖನ ಅದರ ವಿಷಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದ ಓದುಗನಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗಬೇಕು. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಹುಡುಕಿದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಸಾವಿರ ಪುಟಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡರೂ, ಆತನಿಗೆ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸುವುದು ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಪುಟಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ. ಅವೂ ಸಹಾ ಆತನ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹವು. ಆತ ನಂತರದ ಹತ್ತು ಪುಟಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ನಂತರದ ಯಾವುದೇ ಹುಡುಕುವ ಸಂಭವವೇ ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಆತನಿಗೆ ಆ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಪುಟಗಳೊಳಗೇ ನಾವು ಬರೆದ ಲೇಖನ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ಅಷ್ಟು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುವಂತೆಯೇ ಅದನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಬರೆಯುವುದನ್ನು Search Engin Optimization (SEO) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನಿರೂಪಣೆಯ ವಿಷಯವೇ ಎಲ್ಲವೂ ("ಕಂಟೆಂಟ್ ಈಸ್ ದ ಕಿಂಗ್") ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪತ್ರಕರ್ತನ ಬರವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೇಖಕನ ಬರವಣಿಗೆಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನರಿತ ಬರಹಗಾರನ ಬರಹಗಳು ಸರ್ಜ್ ಎಂಜಿನ್‌ ಹುಡುಕಿ ತರುವ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹುಡುಕುವವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಗ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಬರೆಯಬೇಕಾದವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ:

* ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ತಾನು ಬರೆಯಬಹುದಾದ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ಆತ ಯಾವುದಾದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮಾತ್ರ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಕುರಿತು, ವ್ಯವಹಾರದ ಕುರಿತು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತು, ಫ್ಯಾಶನ್ ಕುರಿತು, ಹೀಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆತ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬರೆಯುತ್ತ ಬರೆಯುತ್ತ ಆತ ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಆದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸ, ಬೆಲೆ ಆತನಿಗೆ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಯಾವ ವಿಷಯದ ಮೇಲೂ ಬರೆಯುವವನು, ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಆಳದಲ್ಲಿ ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬೇಗ ಆರಿಸಿಕೊಂಡವನು ಬೇಗ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.
* ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದ ಲೇಖನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭದ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣ ಓದುಗನಿಗೂ ಅದು ಅರ್ಥವಾಗುವಂತಿರಬೇಕು.
* ನಮ್ಮ ಶಬ್ದಜ್ಞಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಾವುದು ಸಮಂಜಸವೋ ಅಂತಹ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಸಾಕು.
* ದೈನಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟೂ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದುಗ ಓದುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
* ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿರಬೇಕು.
* ವಾಕ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತೀ ಪ್ಯಾರಾ ಒಂದೊಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿರಬೇಕು.
* ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಇದ್ದಷ್ಟೂ ಒಂದು ಲೇಖನ ಹೆಚ್ಚು ಓದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.
* ಒಂದೇ ಒಂದು ಲೇಖನವೂ ಇಡೀ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಬರುವ ಜನಸಂದಣಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಭೀರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಲೇಖನವೂ ಒಂದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಕುರಿತು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಲೇಖನವಾದರೆ, ಸುಮ್ಮನೇ ಸರ್ಜ್ ಎಂಜಿನ್ ಹುಡುಕುವ ಬದಲು ನೇರವಾಗಿ ಆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಓದುಗ ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತೀ ಲೇಖನವೂ ಮುಖ್ಯವೇ ಆಗುತ್ತದೆ.
* ಕೀ ವರ್ಡ್ (Key word): ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಹುಡುಕಿದರೂ ಅದು ಒಂದು ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಹುಡುಕುತ್ತೇವಲ್ಲ, ಆ ಹುಡುಕಾಟದ ಶಬ್ದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಹುಡುಕಿದರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ online content writing job ಕುರಿತು ಹುಡುಕಬೇಕಾದರೆ, online content writing job, online content writing works, internet writing jobs, write for internt, writing for websites ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ. ಇಂತಹ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ, ಈ ತರಹದ ಎಲ್ಲ ಕೀ ವರ್ಡ್‌ಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬರೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಹುಡುಕಿದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
* ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದು ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲವೋ ಅಂತಹ ಸಾಲು ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.


ಈ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ, ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರನಾಗಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೆ ಓದಿ...

ಮನೆಯಿಂದ ಬರೆಯಿರಿ..

ಮನೆಯಿಂದ ಬರೆಯಿರಿ: ನಿವೃತ್ತರಾದವರಿಗೆ, ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬರವಣಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹಣ ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಬರೆಯುವವರಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ, ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು-ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಬಹಳ ಆನಂದವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕುರಿತು ಸ್ವಲ್ಪ ರಿಸರ್ಚ್ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದಾಗ ಹೇಗೆ ಬರೆಯುವವರು ಹಣಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಈ ವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಎಂದೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಹೋಗುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಬಹಳೇ ಇವೆ ಅನ್ನುವುದೂ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಫುಲ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ ಅನ್ನುವುದಂತೂ ನಿಜ.

ನಾನು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಂಜೆ ಆರುಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ನನ್ನ ಶಿಫ್ಟ್ ಇತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಡೀ ದಿನ ಸಮಯವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ ನಾನು, ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸವೇನಾದರೂ ಸಿಗಬಹುದೇನೋ ಅಂದುಕೊಂಡು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೆ. ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬನ ಮೂಲಕ ಕಂಟೆಂಟ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಕೆಲಸ ಕೊಡುವ ಒಬ್ಬನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು-ಐದು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಒಂದು ಲೇಖನ ಐದು ನೂರು ಶಬ್ದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬೇಕು. ಸಾವಿರ ಶಬ್ದಗಳ ಲೇಖನವಾದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಭಾವನೆಯೇನೂ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಸಾವಿರ ಶಬ್ದಗಳ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಐನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಕೆಲಸವಿರುವ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಆದಾಯವಿರುವ ಈ ಕೆಲಸ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿದೇಶಿಯರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫೋರಂಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿ ಧಂಗಾಗಿಹೋದೆ. ನನಗಿಂತ ಹತ್ತು-ಹದಿನೈದರಷ್ಟು ಅವರು ಪ್ರತೀ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು, ಫ್ರೀಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ರೈಟಿಂಗ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೆಲವರು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಆಗ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋದೆ. ಹಾಗೆಂದು ನಾನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಒಂದಷ್ಟು ಬರೆದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಈಗ ಮತ್ತೆ ಆ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ಕುರಿತು ಒಂದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ನಮಗೂ ಬೇಕು ಬರೆಯುವವರು: ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವೇ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸಂಭಾವನೆ ಕೊಡುವ ಏಕೈಕ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಂದರೆ ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ. ಆದರೆ, ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆಸುವ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಹಣಕೊಡುವ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕನ್ನಡ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಫ್ರೀಲಾನ್ಸ್ ಬರವಣಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವವರು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೇ ಮೊರೆ ಹೋಗ ಬೇಕು.

ಆದರೆ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿದ್ದೇವೆ! ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾವು ಟಿವಿಕರ್ನಾಟಕ.ಕಾಮ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕನ್ನಡದ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವವರು ನಮಗೆ ಬೇಕು. ನೇರವಾಗಿ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿ ಎಳೆತ, ಕೊರೆತ ಅಂತ ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ, ಅದರ ಮೇಕಿಂಗ್, ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಿತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು, ಆಸಕ್ತ ವಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವವರು ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡದ ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಟೆಂಟ್ ರೈಟಿಂಗ್‌ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆಗಬಹುದು ಅನ್ನುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ನಾಲ್ಕು-ಐದು ಜನ ನಮ್ಮ ಹೊಸ ಸೈಟ್‌ಗೆ ಬರೆದುಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಓರ್ವ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಇಬ್ಬರು ಗೃಹಿಣಿಯರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲ, ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತ ಬರೆಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜನ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾವು ದಿಗಂತ ಮೀಡಿಯಾ ಸೊಲ್ಯುಶನ್‌ನವರು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನೀವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆಯಂತೂ ಅವು ಗಾಸಿಪ್ ಕಾಲಂಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಬರೆದವರು ತಮ್ಮದೇ ಶಬ್ದಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಹೊರತೂ, ಓದುವವನಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಸಿನೆಮಾದ ವಿಮರ್ಶೆಯಂತೆ ಕಾಣುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ, ಓದುವವರಿಗೆ, ಯುವ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಸಿನೆಮಾ ವಿಮರ್ಶೆಯೆಂದರೆ ಹೀಗೇ ಇರಬೇಕು ಅನ್ನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳ, ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಬೇಕು ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಈಗ ನಾನೂ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಮುಂದೆ ಬರೆಯಲಿದ್ದೇನೆ.

ಮುಂದೆ ಓದಿ...